Việt vị là gì? Giải thích cho người mới xem bóng

Việt vị là luật bị hỏi nhiều nhất trong mọi nhóm xem bóng. Người mới thấy bàn thắng bị hủy thì ngơ ngác, còn người xem lâu năm đôi khi cũng cãi nhau.

Một câu cho dễ nhớ

Cầu thủ tấn công đứng việt vị khi, ngay lúc đồng đội chuyền bóng, anh ta ở phần sân đối phương và gần cầu môn đối phương hơn cả quả bóng lẫn cầu thủ phòng ngự áp chót.

"Áp chót" nghĩa là người thứ hai tính từ khung thành. Thường người cuối là thủ môn, nên người áp chót là hậu vệ thấp nhất. Đứng ngang hàng với hậu vệ đó vẫn là hợp lệ.

Đứng việt vị chưa chắc đã bị thổi

Chỉ đứng ở vị trí việt vị thì không sao. Trọng tài chỉ phạt khi cầu thủ đó tham gia vào pha bóng: chạm bóng, cản tầm nhìn thủ môn, tranh chấp với hậu vệ, hoặc hưởng lợi từ bóng bật ra từ cột dọc, từ thủ môn.

Vì vậy mới có cảnh một tiền đạo đứng "treo" sau lưng hậu vệ, đồng đội sút thẳng vào lưới mà bàn thắng vẫn được công nhận. Anh kia không làm gì cả.

Ba trường hợp không bao giờ việt vị

• Nhận bóng từ quả ném biên.
• Nhận bóng từ quả phát bóng lên.
• Nhận bóng từ quả phạt góc.

Đây là lý do các đội hay ném biên dài vào vòng cấm, kiểu ném mà Stoke City từng nổi tiếng ở Ngoại hạng Anh.

Đứng ở phần sân nhà

Cầu thủ đứng trên phần sân của đội mình khi bóng được chuyền thì không thể việt vị, dù đứng cao hơn mọi hậu vệ. Đó là lý do các pha phản công thường bắt đầu bằng một tiền đạo đứng sát vạch giữa sân.

Còn VAR thì sao

Từ khi có VAR, việt vị được đo bằng vạch kẻ trên màn hình, tính theo bộ phận cơ thể được phép ghi bàn: đầu, thân, chân. Tay và cánh tay tính từ nách trở xuống thì không tính. Có những bàn bị hủy vì mũi giày nhô ra vài phân, đủ làm cả quán thở dài.

Ngoại hạng Anh và Champions League dùng công nghệ việt vị bán tự động: hàng chục camera theo dõi các điểm trên cơ thể cầu thủ để dựng vị trí đúng lúc bóng được chuyền. Hình dựng 3D các fan thấy trên TV là từ hệ thống này.

Mẹo xem trận

Khi thấy trợ lý giơ cờ chậm, đừng vội ăn mừng. Trọng tài biên được dặn để pha bóng diễn ra xong rồi mới phất cờ, để VAR còn kiểm tra lại. Chờ thêm vài giây, nếu trọng tài chỉ tay về giữa sân thì mới hét.